Azərbaycanda polad konstruksiyalar sahəsinə həsr olunmuş yeni elmi-texniki kitab işıq üzü görüb. İnşaat mühəndisi Elcan İbrahimovun müəllifi olduğu “Polad konstruksiyalar: Səssiz güc” kitabı polad konstruksiyaların mühəndislik prinsiplərini və texniki hesablamalarını daha anlaşıqlı dildə təqdim etməyi hədəfləyir. “Poladın gücü elmdən doğur” prinsipi əsasında hazırlanan nəşrdə mürəkkəb mühəndislik hesablamaları sadə və anlaşıqlı şəkildə izah olunur. Kitab inşaat mühəndisləri, layihəçilər...
ABŞ-nin Kaliforniya Universitetinin (UCSF) tədqiqatçıları beyin qocalmasının sirrini aça biləcək mühüm bir kəşfə imza atıblar. Siçanlar üzərində aparılan yeni tədqiqat zamanı xüsusi bir zülalın səviyyəsinin azaldılması ilə yaddaşın və neyron əlaqələrinin bərpa edildiyi məlum olub. Yaşlanma prosesi xüsusilə öyrənmə və yaddaşa cavabdeh olan beyin bölgəsinə – hipokampa ciddi ziyan vurur. Uzun illərdir ki, alimlər bu tənəzzülün...
Missuri Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni araşdırma göstərir ki, hər gün eyni saatlarda oyanmaq, yemək yemək, sosiallaşmaq və digər gündəlik fəaliyyətləri müəyyən bir rejim üzrə yerinə yetirmək həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığa müsbət təsir göstərə bilər. Araşdırmanın nəticələrinə görə, gündəlik həyatını daha nizamlı şəkildə quran şəxslər fiziki ağrı və depressiya simptomlarını daha az yaşadıqlarını...
Paradiqma xəbər verir ki, İspaniyanın Atapuerka bölgəsində yerləşən Gran Dolina mağarasında aparılan son arxeoloji qazıntılar qədim insanların həyatına dair mühüm faktları üzə çıxarıb. Tədqiqatçılar təxminən 850 min il əvvələ aid olan və Homo antecessor növünə mənsub 24 yeni insan fosili aşkar ediblər. Araşdırmalar göstərir ki, tapılan sümüklərin üzərində daş alətlərlə kəsilmə, ətin sümükdən ayrılması və sümük iliyinin çıxarılması zamanı yaranan izlər...
Harvard Universitetinin Con A. Polson adına Mühəndislik və Tətbiqi Elmlər Məktəbinin (SEAS) tədqiqatçıları biotexnologiya və sintetik biologiya sahəsində tarixi nailiyyətə imza atıblar. Alimlər kompüterlərdə istifadə olunan ənənəvi yarımkeçirici silikon çipləri modifikasiya edərək onları eyni vaxtda onlarla fərqli DNT ardıcıllığını sürətli və yüksək dəqiqliklə sintez edə bilən “DNT yazıcıları”na çeviriblər. Nature Electronics jurnalında dərc olunan tədqiqat süni...
Müasir elmi araşdırmalar üç gün (72 saat) davam edən su orucunun (fasting) insan bədənində olduqca mürəkkəb və faydalı metabolik dəyişikliklərə yol açdığını sübut edir. Bu müddət ərzində xaricdən enerji qəbulunu tamamilə dayandıran orqanizm, həyat fəaliyyətini davam etdirmək üçün bütün qüvvəsini daxili ehtiyatların aktivləşdirilməsinə yönəldir. Prosesin ilk 24 saatında bədən qaraciyərdə və əzələlərdə depolanmış qlikogen ehtiyatlarını...
Paradiqma “Öz növünü yox olmaqdan xilas edən qəhrəman: 800 övlad atası Dieqo” haqqında yazını təqdim edir. Təbiət tarixində bəzi canlılar sadəcə öz həyatlarını yaşamaqla qalmır, eyni zamanda bütöv bir növün xilaskarına çevrilirlər. Qalapaqos adalarının ən məşhur sakinlərindən biri olan nəhəng tısbağa Dieqo məhz belə unikal və maraqlı hekayənin baş qəhrəmanıdır. XX əsrin ortalarında Española adasında...
Tədqiqatçılar insan orqanizmindəki bioloji qocalma markerləri ilə depressiyanın səbəb olduğu ağır koqnitiv simptomlar arasında birbaşa və elmi cəhətdən əsaslandırılmış sıx əlaqə olduğunu təsdiqləyiblər. Bu kəşf depressiyadan əziyyət çəkən insanların niyə yaddaş zəifliyi və qərarvermə çətinliyi kimi problemlərlə qarşılaşdıqlarına yeni işıq tutur. Aparılan son elmi araşdırmalar göstərir ki, depressiya yalnız emosional vəziyyətə təsir etmir, eyni zamanda...
“Science News” nəşrində yayımlanan elmi məqalə Kainatın ilk ulduzlarına dair ən erkən sübutların aşkar edilməsindən bəhs edir. Təqdim edilən mətndə Böyük Partlayışdan (Big Bang) cəmi 450 milyon il sonra mövcud olmuş və tərkibində heliumdan daha ağır heç bir elementin olmadığı ehtimal edilən uzaq bir qaz topasının kəşfi barədə məlumat verilir. Martın 20-də “arXiv.org” platformasına təqdim...
Paradiqma.az xəbər verir ki, bəşəriyyətin dərin kosmos kəşfiyyatında növbəti böyük addım olan “Artemis II” missiyası uğurla başa çatdı. Aya doğru həyata keçirilən tarixi səyahətdən sonra gəmidəki astronavtlar son manevrləri tamamlayaraq Yer kürəsinə sağ-salamat qayıtdılar. Təxminən əlli illik fasilədən sonra insanların kosmosun bu qədər dərinliklərinə nüfuz etməsi, gələcək qlobal layihələr üçün mühüm bir təməl hesab olunur....