Kateqoriya: Fəlsəfə

Ana Səhifə Fəlsəfə
Uşaq necə insan olur? – Ailənin gücü və valideynin məsuliyyəti
Yazı

Uşaq necə insan olur? – Ailənin gücü və valideynin məsuliyyəti

Paradiqma İbrahim Azizin “Uşaq necə insan olur?” yazısını təqdim edir. Hər gün müxtəlif səbəblərdən – müharibə, xəstəlik, aclıq və ya digər faciələr – insanlar dünyadan köçür.Buna baxmayaraq, eyni şəkildə hər gün yüzlərlə, bəlkə də, minlərlə insan dünyaya gəlir. Bu qədər insana dünyada, yaxud dünyanın, həqiqətən, ehtiyacı varmı? Bir uşağı dünyaya gətirmək valideyn adını qazanmaq üçün...

Tərcümə sənətinin ustad dərsi: Emili Vilsonun “Crossing the Wine Dark Sea” əsəri
Yazı

Tərcümə sənətinin ustad dərsi: Emili Vilsonun “Crossing the Wine Dark Sea” əsəri

“The Guardian” qəzetində dərc olunan geniş rəyə əsasən, Homerin “Odisseya” və “İliada” dastanlarının böyük əks-səda doğuran məşhur tərcüməçisi Emili Vilson “Crossing the Wine Dark Sea” adlı yeni esse toplusunda öz fəlsəfi baxışlarını oxuculara təqdim etmişdir. Əsərdə tərcümə prosesinin çətinlikləri və sadəcə “ən az pis” olan ortaq məxrəci tapmaq uğrunda sərf edilən aylar, hətta illər xüsusi...

İtirilmiş səmimiyyət – İbrahim Aziz
Yazı

İtirilmiş səmimiyyət – İbrahim Aziz

Paradiqma İbrahim Azizin “İtirilmiş səmimiyyət” yazısını təqdim edir. Mən burada müəyyən şeylər axtarıram. Əslində, hamımız nə isə axtarırıq və biz onun adını bəzən qoyur, bəzən isə qoymuruq. Bu, çox vaxt bilmədiyimiz bir şey, üstəlik, əskikliyini hiss etdiyimiz bir məfhum olur. Axtardığımız şeyləri isə məhz suallar verərək tapmaq ehtimalımız daha yüksəkdir. Bu səmimiyyət məhz kiminlə yaranır?...

Kodlaşdırılmış əxlaq: Texnologiya nəhənglərinin filosoflara niyə ehtiyacı var?
Yazı

Kodlaşdırılmış əxlaq: Texnologiya nəhənglərinin filosoflara niyə ehtiyacı var?

Paradiqma texnologiya və fəlsəfənin sərhədlərini yenidən müəyyən edən yazını təqdim edir. Uzun əsrlər boyu “fəlsəfə” sözü ağlımızda rəflərdə saralmış qaim kitabları, qədim Yunanıstanın aqoralarında gəzişən xəyalpərəst mütəfəkkirləri və ya tənha otağında varoluşun mənasını axtaran qoca alimləri canlandırırdı. İllər uzunu bizə elə gəlirdi ki, fəlsəfə həyatın sərt və dinamik axarından uzaq, sadəcə elit zümrəyə məxsus quru bir nəzəriyyədir....

“Hegelin üzünə tüpürək” – Müsahibə (II hissə)
Yazı

“Hegelin üzünə tüpürək” – Müsahibə (II hissə)

Paradiqma.az İbrahim Azizin Anadolu Universitetinin professoru, filosof və müasir rəqqas Demet Kurtoğlu Taşdelen ilə müsahibəsini təqdim edir. Klassik tərifləri bir kənara qoysaq, fəlsəfə sizin üçün nə deməkdir? Hər kəs həyata və fəlsəfəyə öz pəncərəsindən baxır; bu baxımdan, öz həyatınızda fəlsəfənin yerini və vacibliyini ən yaxşı izah edən əsas amil nədir? Fəlsəfə mənə həyatla münasibətlərimi dönə-dönə yenidən...

Öz klinikasında kütləvi qətliam törədən “Ölüm həkimi”
Yazı

Öz klinikasında kütləvi qətliam törədən “Ölüm həkimi”

Paradiqma.az İbrahim Azizin “Ölüm həkimi” adlı yazısını təqdim edir. Həyatımızın ən kövrək, özümüzü ən çarəsiz hiss etdiyimiz anlarında biz, əksər hallarda, ağxalatlı xilaskarlara sığınırıq. Onlara sadəcə bədənimizi deyil, həm də varlığımızı və gələcəyimizi etibar edirik. Bəs bu qeyd-şərtsiz, mütləq etibar, əslində, bizim ən böyük korluğumuzdursa? Haqqında bəhs edəcəyim bu xarizmatik ağsaqqal dünya tarixinə “Ölüm həkimi”...

Əxlaqlı olan hər şey həqiqətənmi xeyirlidir? – Müsahibə (I hissə)
Yazı

Əxlaqlı olan hər şey həqiqətənmi xeyirlidir? – Müsahibə (I hissə)

Paradiqma.az İbrahim Azizin Anadolu Universitetinin professoru, filosof və müasir rəqqas Demet Kurtoğlu Taşdelen ilə müsahibəsini təqdim edir. Ənənəvi fəlsəfə, bir qayda olaraq, nəzəri çərçivə ilə məhdudlaşsa da, performativ fəlsəfə bu hüdudları aşaraq onu birbaşa fəaliyyətə və yaşantıya çevirir. Müasir dövrün mürəkkəb insanını dərk etmək təşəbbüsündə fəlsəfənin bu qədər praktik xarakter alması fərdin qarşısında hansı yeni...

Berggruen Mükafatı: Uğurumuz həqiqətən yalnız bizəmi məxsusdur?
Yazı

Berggruen Mükafatı: Uğurumuz həqiqətən yalnız bizəmi məxsusdur?

Paradiqma.az xəbər verir ki, görkəmli siyasi filosof Maykl Sendel nüfuzlu Berggruen mükafatını qəbul edərkən, müasir cəmiyyətlərdəki dərin qütbləşmənin səbəbi kimi meritokratiya (bacarığa əsaslanan sistem) anlayışının işçi sinfinin ləyaqətinə vurduğu zərbəni göstərib. 1996-cı ildə siyasi filosof Maykl Sendel “Demokratiyanın Narazılığı” (Democracy’s Discontent) adlı əsərində qloballaşmanın qeyri-müəyyənliyi aradan qaldıracağını, sərhədləri gücləndirəcəyini, “bizdən olanlar” və “kənar şəxslər” arasındakı fərqləri kəskinləşdirəcəyini...

Tale ilə barışmaq, yoxsa həmrəylik yaratmaq: İnsan amansız dünyada özünü necə təsdiqləyir?
Yazı

Tale ilə barışmaq, yoxsa həmrəylik yaratmaq: İnsan amansız dünyada özünü necə təsdiqləyir?

Paradiqma.az Elvira Baseviçin “Subyekt” adlı essesini təqdim edir. (Açar sözlər: Liberalizm; Qeyri-ideal nəzəriyyə; U.E.B. Düboyz) İnsanın “subyekt” (fəal başlanğıc) olması fikri nəyi ifadə edir? Filosoflar bu suala cavab tapmaq üçün tez-tez “praktiki subyektlik” anlayışından istifadə edirlər. Bu yanaşmaya görə, biz sadəcə instinktlərin, duyğuların və ya başqalarının bizə sırıdığı məqsədlərin arxasınca getmirik; əksinə, öz hərəkətlərimizin məqsədini...

Qədim Yunan filosofu Empedokla aid yeni yazılar aşkar edilmişdir
Yazı

Qədim Yunan filosofu Empedokla aid yeni yazılar aşkar edilmişdir

Eradan əvvəl V əsrdə yaşamış qədim yunan filosofu Empedoklun düşüncələri günümüzə, əsasən, özündən sonra gələn müəlliflərin şərhləri və dövrümüzədək qorunub saxlanmış bəzi fraqmentlər vasitəsilə gəlib çatsa da, bu yaxınlarda mütəfəkkirin bilavasitə öz qələminə məxsus yeni yazılar toplusu kəşf edilmişdir. Eyni zamanda, sözügedən xəbər mətnində bu yaxınlarda tapılmış və üzərində Empedokla aid olduğu ehtimal edilən misraların...