Kateqoriya: Fəlsəfə

Ana Səhifə Fəlsəfə
İntellektual cəsarət: Hər kəs tənqidi təfəkkürə möhtacdır (müsahibə)
Yazı

İntellektual cəsarət: Hər kəs tənqidi təfəkkürə möhtacdır (müsahibə)

Paradiqma İbrahim Azizin Koç universitetinin Fəlsəfə departamentinin assistent-professoru, filosof Damien Storey ilə müsahibəni təqdim edir. Oksford Universitetində həm oxumuş, həm də dərs demiş biri kimi və oranın atmosferini yaxından təcrübə etmiş bir filosof olaraq, bir insanın fəlsəfə ilə məşğul olması üçün hansı keyfiyyətləri zəruri hesab edirsiniz? Məsələn, kimsə dərin bir maraq hissinə, güclü məntiq qavrayışına, yoxsa tamamilə...

Ədalətin pərdəsi arxasında: Con Rols və Siyasi Fəlsəfənin yenidən doğuluşu
Yazı

Ədalətin pərdəsi arxasında: Con Rols və Siyasi Fəlsəfənin yenidən doğuluşu

Ötən əsrin ortalarında analitik fəlsəfə əxlaq və siyasi nəzəriyyədən demək olar ki, uzaqlaşmışdı. Məntiq və dil fəlsəfəsi ön plana keçmiş, “ədalət nədir?” kimi suallar isə ən yaxşı halda empirik sosiologiyanın, ən pis halda isə boş ritorikanın mövzusuna çevrilmişdi. 1971-ci ildə Con Rolsun A Theory of Justice (“Ədalət nəzəriyyəsi”) əsərinin nəşri bu mənzərəni kökündən dəyişdi. Norman Danielsin ifadəsi...

Fəlsəfə dünyasında böyük etiraf: Nensi Kartrayt BBVA “Biliyin Sərhədləri” mükafatına layiq görüldü
Yazı

Fəlsəfə dünyasında böyük etiraf: Nensi Kartrayt BBVA “Biliyin Sərhədləri” mükafatına layiq görüldü

Elm fəlsəfəsi və sübutlara əsaslanan siyasət sahəsində yarım əsrlik tədqiqatlarına görə filosof Nensi Kartrayt 2026-cı il üzrə BBVA Fondunun “Biliyin Üfüqləri” (Frontiers of Knowledge) mükafatına humanitar elmlər kateqoriyasında layiq görülüb. Mükafatın məbləği 400 min avrodur. Mükafat komitəsi Kartraytın fəlsəfə vasitəsilə elmi rasionallığın möhkəmləndirilməsinə və sübutlara əsaslanan dövlət siyasətinin formalaşmasına verdiyi töhfəni xüsusi qeyd edib. Komitənin...

Qızıl qanla yazılmış fəlsəfə və mübarizə: Jorj Politzer kimdir?
Yazı

Qızıl qanla yazılmış fəlsəfə və mübarizə: Jorj Politzer kimdir?

İyirminci əsrin intellektual tarixində bəzi mütəfəkkirlər sadəcə yaratdıqları nəzəriyyələrlə deyil, həm də müdafiə etdikləri prinsiplər uğrunda tərəddüd etmədən ölümlə üzləşməyi bacaran sarsılmaz xarakterləri ilə yadda qalırlar. Macar əsilli məşhur fransız filosofu, psixoloqu və inqilabçısı Jorj Politzer məhz belə nadir, əzəmətli və unudulmaz şəxsiyyətlərdən biri kimi tarix səhnəsində mühüm bir yer tutur. O, fəlsəfi təfəkkürlə ictimai...

Uşaq necə insan olur? – Ailənin gücü və valideynin məsuliyyəti
Yazı

Uşaq necə insan olur? – Ailənin gücü və valideynin məsuliyyəti

Paradiqma İbrahim Azizin “Uşaq necə insan olur?” yazısını təqdim edir. Hər gün müxtəlif səbəblərdən – müharibə, xəstəlik, aclıq və ya digər faciələr – insanlar dünyadan köçür.Buna baxmayaraq, eyni şəkildə hər gün yüzlərlə, bəlkə də, minlərlə insan dünyaya gəlir. Bu qədər insana dünyada, yaxud dünyanın, həqiqətən, ehtiyacı varmı? Bir uşağı dünyaya gətirmək valideyn adını qazanmaq üçün...

Tərcümə sənətinin ustad dərsi: Emili Vilsonun “Crossing the Wine Dark Sea” əsəri
Yazı

Tərcümə sənətinin ustad dərsi: Emili Vilsonun “Crossing the Wine Dark Sea” əsəri

“The Guardian” qəzetində dərc olunan geniş rəyə əsasən, Homerin “Odisseya” və “İliada” dastanlarının böyük əks-səda doğuran məşhur tərcüməçisi Emili Vilson “Crossing the Wine Dark Sea” adlı yeni esse toplusunda öz fəlsəfi baxışlarını oxuculara təqdim etmişdir. Əsərdə tərcümə prosesinin çətinlikləri və sadəcə “ən az pis” olan ortaq məxrəci tapmaq uğrunda sərf edilən aylar, hətta illər xüsusi...

İtirilmiş səmimiyyət – İbrahim Aziz
Yazı

İtirilmiş səmimiyyət – İbrahim Aziz

Paradiqma İbrahim Azizin “İtirilmiş səmimiyyət” yazısını təqdim edir. Mən burada müəyyən şeylər axtarıram. Əslində, hamımız nə isə axtarırıq və biz onun adını bəzən qoyur, bəzən isə qoymuruq. Bu, çox vaxt bilmədiyimiz bir şey, üstəlik, əskikliyini hiss etdiyimiz bir məfhum olur. Axtardığımız şeyləri isə məhz suallar verərək tapmaq ehtimalımız daha yüksəkdir. Bu səmimiyyət məhz kiminlə yaranır?...

Kodlaşdırılmış əxlaq: Texnologiya nəhənglərinin filosoflara niyə ehtiyacı var?
Yazı

Kodlaşdırılmış əxlaq: Texnologiya nəhənglərinin filosoflara niyə ehtiyacı var?

Paradiqma texnologiya və fəlsəfənin sərhədlərini yenidən müəyyən edən yazını təqdim edir. Uzun əsrlər boyu “fəlsəfə” sözü ağlımızda rəflərdə saralmış qaim kitabları, qədim Yunanıstanın aqoralarında gəzişən xəyalpərəst mütəfəkkirləri və ya tənha otağında varoluşun mənasını axtaran qoca alimləri canlandırırdı. İllər uzunu bizə elə gəlirdi ki, fəlsəfə həyatın sərt və dinamik axarından uzaq, sadəcə elit zümrəyə məxsus quru bir nəzəriyyədir....

“Hegelin üzünə tüpürək” – Müsahibə (II hissə)
Yazı

“Hegelin üzünə tüpürək” – Müsahibə (II hissə)

Paradiqma.az İbrahim Azizin Anadolu Universitetinin professoru, filosof və müasir rəqqas Demet Kurtoğlu Taşdelen ilə müsahibəsini təqdim edir. Klassik tərifləri bir kənara qoysaq, fəlsəfə sizin üçün nə deməkdir? Hər kəs həyata və fəlsəfəyə öz pəncərəsindən baxır; bu baxımdan, öz həyatınızda fəlsəfənin yerini və vacibliyini ən yaxşı izah edən əsas amil nədir? Fəlsəfə mənə həyatla münasibətlərimi dönə-dönə yenidən...

Öz klinikasında kütləvi qətliam törədən “Ölüm həkimi”
Yazı

Öz klinikasında kütləvi qətliam törədən “Ölüm həkimi”

Paradiqma.az İbrahim Azizin “Ölüm həkimi” adlı yazısını təqdim edir. Həyatımızın ən kövrək, özümüzü ən çarəsiz hiss etdiyimiz anlarında biz, əksər hallarda, ağxalatlı xilaskarlara sığınırıq. Onlara sadəcə bədənimizi deyil, həm də varlığımızı və gələcəyimizi etibar edirik. Bəs bu qeyd-şərtsiz, mütləq etibar, əslində, bizim ən böyük korluğumuzdursa? Haqqında bəhs edəcəyim bu xarizmatik ağsaqqal dünya tarixinə “Ölüm həkimi”...