Paradiqma Alana Qohun yazısını təqdim edir. Bu esseni bakalavr təhsilim zamanı keçdiyim ilk və yeganə fəlsəfə dərsi — özü də “Din fəlsəfəsi” dərsi — üçün yazmışam. Bizdən özümüz üçün əhəmiyyətli olan hər hansı bir mövzu seçib onu rasional və fəlsəfi baxımdan təhlil etmək tələb olunurdu. Mövzu seçimi üzərində uzun müddət düşündüm. Dörd il ərzində yazdığım...
Paradiqma Cudit Batlerin Kafka yaradıcılığı, “itirilmiş” yazılar və ədəbiyyat bazarının müəllif irsi üzərindəki təsiri haqqında məqaləsini təqdim edir. Frans Kafka yaradıcılığının ilk dövrlərindən etibarən mübahisəli nəşriyyat təcrübələrindən əziyyət çəkib. Buna görə də, düşünürəm ki, bu vəziyyətin daha bir nümunəsi ilə qarşılaşmağımız bizi təəccübləndirməməlidir. Yazıçının əsərlərinin böyük əksəriyyəti ölümündən sonra dostu Maks Brod tərəfindən nəşr olunub....
Paradiqma Mərmərə universitetinin dosenti Ərdal Yılmazın “Filosofların həyatdakı rolu” yazısını təqdim edir. Bir çox insan hesab edir ki, filosoflar gündəlik həyatla birbaşa əlaqəsi olmayan, olsa belə, həyati əhəmiyyət daşımayan məsələlər üzərində düşünür və bu mövzular barədə fikirlər irəli sürürlər. Başqa sözlə, onların fikrincə, filosoflar olmasa da, həyat öz axarında davam edər. Çünki fəlsəfənin, yəni filosofların...
Paradiqma İbrahim Azizin Koç universitetinin Fəlsəfə departamentinin assistent-professoru, filosof Damien Storey ilə müsahibəni təqdim edir. Oksford Universitetində həm oxumuş, həm də dərs demiş biri kimi və oranın atmosferini yaxından təcrübə etmiş bir filosof olaraq, bir insanın fəlsəfə ilə məşğul olması üçün hansı keyfiyyətləri zəruri hesab edirsiniz? Məsələn, kimsə dərin bir maraq hissinə, güclü məntiq qavrayışına, yoxsa tamamilə...
Ötən əsrin ortalarında analitik fəlsəfə əxlaq və siyasi nəzəriyyədən demək olar ki, uzaqlaşmışdı. Məntiq və dil fəlsəfəsi ön plana keçmiş, “ədalət nədir?” kimi suallar isə ən yaxşı halda empirik sosiologiyanın, ən pis halda isə boş ritorikanın mövzusuna çevrilmişdi. 1971-ci ildə Con Rolsun A Theory of Justice (“Ədalət nəzəriyyəsi”) əsərinin nəşri bu mənzərəni kökündən dəyişdi. Norman Danielsin ifadəsi...
Elm fəlsəfəsi və sübutlara əsaslanan siyasət sahəsində yarım əsrlik tədqiqatlarına görə filosof Nensi Kartrayt 2026-cı il üzrə BBVA Fondunun “Biliyin Üfüqləri” (Frontiers of Knowledge) mükafatına humanitar elmlər kateqoriyasında layiq görülüb. Mükafatın məbləği 400 min avrodur. Mükafat komitəsi Kartraytın fəlsəfə vasitəsilə elmi rasionallığın möhkəmləndirilməsinə və sübutlara əsaslanan dövlət siyasətinin formalaşmasına verdiyi töhfəni xüsusi qeyd edib. Komitənin...
İyirminci əsrin intellektual tarixində bəzi mütəfəkkirlər sadəcə yaratdıqları nəzəriyyələrlə deyil, həm də müdafiə etdikləri prinsiplər uğrunda tərəddüd etmədən ölümlə üzləşməyi bacaran sarsılmaz xarakterləri ilə yadda qalırlar. Macar əsilli məşhur fransız filosofu, psixoloqu və inqilabçısı Jorj Politzer məhz belə nadir, əzəmətli və unudulmaz şəxsiyyətlərdən biri kimi tarix səhnəsində mühüm bir yer tutur. O, fəlsəfi təfəkkürlə ictimai...
Paradiqma İbrahim Azizin “Uşaq necə insan olur?” yazısını təqdim edir. Hər gün müxtəlif səbəblərdən – müharibə, xəstəlik, aclıq və ya digər faciələr – insanlar dünyadan köçür.Buna baxmayaraq, eyni şəkildə hər gün yüzlərlə, bəlkə də, minlərlə insan dünyaya gəlir. Bu qədər insana dünyada, yaxud dünyanın, həqiqətən, ehtiyacı varmı? Bir uşağı dünyaya gətirmək valideyn adını qazanmaq üçün...
“The Guardian” qəzetində dərc olunan geniş rəyə əsasən, Homerin “Odisseya” və “İliada” dastanlarının böyük əks-səda doğuran məşhur tərcüməçisi Emili Vilson “Crossing the Wine Dark Sea” adlı yeni esse toplusunda öz fəlsəfi baxışlarını oxuculara təqdim etmişdir. Əsərdə tərcümə prosesinin çətinlikləri və sadəcə “ən az pis” olan ortaq məxrəci tapmaq uğrunda sərf edilən aylar, hətta illər xüsusi...
Paradiqma İbrahim Azizin “İtirilmiş səmimiyyət” yazısını təqdim edir. Mən burada müəyyən şeylər axtarıram. Əslində, hamımız nə isə axtarırıq və biz onun adını bəzən qoyur, bəzən isə qoymuruq. Bu, çox vaxt bilmədiyimiz bir şey, üstəlik, əskikliyini hiss etdiyimiz bir məfhum olur. Axtardığımız şeyləri isə məhz suallar verərək tapmaq ehtimalımız daha yüksəkdir. Bu səmimiyyət məhz kiminlə yaranır?...