Müəllif: Paradiqma

Ana Səhifə Paradiqma
Screenshot çəkmək yaddaşımızı zəiflədə bilərmi?
Yazı

Screenshot çəkmək yaddaşımızı zəiflədə bilərmi?

Psixoloqların yeni araşdırması göstərir ki, məlumatı sonradan xatırlamaq üçün screenshot çəkmək gözlənilməz şəkildə əks nəticə verə bilər. Gündəlik həyatda bir çoxumuz maraqlı məlumat, məqalə, mesaj və ya sosial media paylaşımını sonradan yenidən baxmaq üçün screenshot edirik. Lakin ABŞ-ın Binghamton Universitetinin psixoloqları tərəfindən aparılan yeni araşdırma bu vərdişin yaddaşa düşündüyümüz qədər kömək etmədiyini göstərir. Araşdırmaçılar müəyyən...

Kafkanı kim xilas edəcək? – Cudit Batler
Yazı

Kafkanı kim xilas edəcək? – Cudit Batler

Paradiqma Cudit Batlerin Kafka yaradıcılığı, “itirilmiş” yazılar və ədəbiyyat bazarının müəllif irsi üzərindəki təsiri haqqında məqaləsini təqdim edir. Frans Kafka yaradıcılığının ilk dövrlərindən etibarən mübahisəli nəşriyyat təcrübələrindən əziyyət çəkib. Buna görə də, düşünürəm ki, bu vəziyyətin daha bir nümunəsi ilə qarşılaşmağımız bizi təəccübləndirməməlidir. Yazıçının əsərlərinin böyük əksəriyyəti ölümündən sonra dostu Maks Brod tərəfindən nəşr olunub....

Andros sahillərində 2 400 illik ticarət gəmisinin izləri aşkarlanıb
Yazı

Andros sahillərində 2 400 illik ticarət gəmisinin izləri aşkarlanıb

Yunanıstanın Andros adası sahillərində aparılan sualtı arxeoloji tədqiqatlar zamanı e.ə. V əsrin sonu – IV əsrin əvvəllərinə aid edilən qədim ticarət gəmisinin qalıqları aşkarlanıb. Sualtı arxeoloqlar gəminin yükü arasında təxminən 600–650 ticarət amforası müəyyənləşdiriblər. Tapıntının gəminin qədim Yunanıstan dünyasının müxtəlif bölgələri arasında ticarət əlaqələrində iştirak etdiyini göstərdiyi bildirilir. Arxeoloqlar yükün tərkibində ən azı üç müxtəlif tipli amfora...

“Fərqanə” – Rafiq Tağının hekayəsi
Yazı

“Fərqanə” – Rafiq Tağının hekayəsi

Hər yеrdən küləyin səsi еşidilir. Qulаqlаrımızа qum dоlur. Hərdən külək Fərqаnənin pаltаrını yuхаrı qаldırır və оndа qаrаbuğdаyı, dоlu qıçlаrı görünür. Çimərliyin qumu bəzi yеrlərdə nəmdir. Dаlğаlаr güclü оlduğundаn, sаhilə iri bаlıqlаr kimi аtılır və хеyli vахt diri qаlır. – Külək də bizi gördü… – dеyə Fərqаnə üzünü turşudur. Mən də buludlu göydə günəbахаn kimi sаrаlаn...

Filosofların həyatdakı rolu
Yazı

Filosofların həyatdakı rolu

Paradiqma Mərmərə universitetinin dosenti Ərdal Yılmazın “Filosofların həyatdakı rolu” yazısını təqdim edir. Bir çox insan hesab edir ki, filosoflar gündəlik həyatla birbaşa əlaqəsi olmayan, olsa belə, həyati əhəmiyyət daşımayan məsələlər üzərində düşünür və bu mövzular barədə fikirlər irəli sürürlər. Başqa sözlə, onların fikrincə, filosoflar olmasa da, həyat öz axarında davam edər. Çünki fəlsəfənin, yəni filosofların...

Sabit gündəlik rejim ağrıları və depressiya əlamətlərini azalda bilər – yeni araşdırma
Yazı

Sabit gündəlik rejim ağrıları və depressiya əlamətlərini azalda bilər – yeni araşdırma

Missuri Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni araşdırma göstərir ki, hər gün eyni saatlarda oyanmaq, yemək yemək, sosiallaşmaq və digər gündəlik fəaliyyətləri müəyyən bir rejim üzrə yerinə yetirmək həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığa müsbət təsir göstərə bilər. Araşdırmanın nəticələrinə görə, gündəlik həyatını daha nizamlı şəkildə quran şəxslər fiziki ağrı və depressiya simptomlarını daha az yaşadıqlarını...

Payıza bürünmüş gecələrdə ay işığının da əli-ayağı buz kəsər
Yazı

Payıza bürünmüş gecələrdə ay işığının da əli-ayağı buz kəsər

Paradiqma Cavid Fərzəlinin Günel Mehriyə ithaf etdiyi şeirini təqdim edir. Səhər qapısı bəyaz bir səs doğularsan, Saat əqrəblərinin gümüşü soyuğunda Alatoranın ovucları oyanar qurğuşun yuxusundan… Hər şey yerli-yerində, Stulun söykənəcəyində çiyinləri baharlı pencək, Masada həsrətlə dolu bardaq. Sənubər ağacının altında Navalçadan köhnə günəş düşər Məxmər kölgələrin üstünə… Günahkar küləklər dolanar boynuna, Taleyin yaxasında əllərin düymə-düymə...

2026-cı il Booker Mükafatının uzun siyahısı açıqlanıb
Yazı

2026-cı il Booker Mükafatının uzun siyahısı açıqlanıb

Dünyanın ən nüfuzlu ədəbiyyat mükafatlarından biri hesab olunan Booker Prize-ın 2026-cı il üzrə uzun siyahısı (longlist) açıqlanıb. İyulun 28-də elan olunan siyahıya builki yarışın ən güclü namizədləri hesab edilən 13 roman daxil edilib. Münsiflər heyəti builki seçimi janr və üslub baxımından cəsarətli, yenilikçi və fərqli əsərlərdən ibarət “Booker Dozen” kimi xarakterizə edib. Bu il uzun siyahıda daha əvvəl...

ABŞ rəssamlığının əfsanəsi Betye Saar vəfat edib
Yazı

ABŞ rəssamlığının əfsanəsi Betye Saar vəfat edib

ABŞ-da afroamerikalı incəsənətin ən mühüm simalarından biri hesab olunan rəssam Betye Saar 99 yaşında vəfat edib. O, doğum gününə cəmi bir neçə gün qalmış Los-Ancelesdə dünyasını dəyişib. Məlumatı ailəsi və uzun illər əməkdaşlıq etdiyi qalereya təsdiqləyib.  1926-cı ildə Kaliforniyada anadan olan Betye Saar XX əsrin ikinci yarısında formalaşan Black Arts Movement hərəkatının aparıcı nümayəndələrindən biri idi. O, “assemblaj”...

İspaniyada 850 min illik kannibalizmə dair yeni sübutlar aşkarlandı
Yazı

İspaniyada 850 min illik kannibalizmə dair yeni sübutlar aşkarlandı

Paradiqma xəbər verir ki, İspaniyanın Atapuerka bölgəsində yerləşən Gran Dolina mağarasında aparılan son arxeoloji qazıntılar qədim insanların həyatına dair mühüm faktları üzə çıxarıb. Tədqiqatçılar təxminən 850 min il əvvələ aid olan və Homo antecessor növünə mənsub 24 yeni insan fosili aşkar ediblər.  Araşdırmalar göstərir ki, tapılan sümüklərin üzərində daş alətlərlə kəsilmə, ətin sümükdən ayrılması və sümük iliyinin çıxarılması zamanı yaranan izlər...