Müəllif: Paradiqma

Ana Səhifə Paradiqma
Narahat Nəsil: Conatan Haydt sosial medianı necə ittiham edir və niyə bu mübahisə hələ bitməyib
Yazı

Narahat Nəsil: Conatan Haydt sosial medianı necə ittiham edir və niyə bu mübahisə hələ bitməyib

2024-cü ilin mart ayında ABŞ-ın tanınmış sosial psixoloqu Conatan Haydtın “Narahat Nəsil: Uşaqlığın Böyük Yenidən Qurulmasının Ruh Sağlamlığı Böhranına Necə Səbəb Olması” adlı kitabı nəşr olundu. Kitab ilk həftədən New York Times bestseller siyahısına daxil oldu, 2025-ci ilin aprel ayınadək 52 həftə ardıcıl olaraq siyahıda qaldı və beş dəfə birinci yerə yüksəldi. Opra Uinfri onu tövsiyə...

Yadplanetli – Günel Mehrinin hekayəsi
Yazı

Yadplanetli – Günel Mehrinin hekayəsi

Paradiqma Günel Mehrinin “Yadplanetli” hekayəsini təqdim edir. Dolunay idi. Günayın yuxusu yenə ərşə çəkilmişdi. Lampa işığında güzgüdəki əksinə baxırdı. Gah saçlarını qarışdırıb, gah gülümsəyib, gah ciddi dayanıb çilli sir-sifətinə, qısa, cod saçlarına, sarımtıl dişlərinə, donqar burnuna, göy damarlarla çevrələnmiş ifadəsiz gözlərinə, dümdüz, arıq bədəninə ilk dəfə görürmüş kimi bir də, bir də zilləndi. Əslində güzgüləri...

Ədalətin pərdəsi arxasında: Con Rols və Siyasi Fəlsəfənin yenidən doğuluşu
Yazı

Ədalətin pərdəsi arxasında: Con Rols və Siyasi Fəlsəfənin yenidən doğuluşu

Ötən əsrin ortalarında analitik fəlsəfə əxlaq və siyasi nəzəriyyədən demək olar ki, uzaqlaşmışdı. Məntiq və dil fəlsəfəsi ön plana keçmiş, “ədalət nədir?” kimi suallar isə ən yaxşı halda empirik sosiologiyanın, ən pis halda isə boş ritorikanın mövzusuna çevrilmişdi. 1971-ci ildə Con Rolsun A Theory of Justice (“Ədalət nəzəriyyəsi”) əsərinin nəşri bu mənzərəni kökündən dəyişdi. Norman Danielsin ifadəsi...

Fəlsəfə dünyasında böyük etiraf: Nensi Kartrayt BBVA “Biliyin Sərhədləri” mükafatına layiq görüldü
Yazı

Fəlsəfə dünyasında böyük etiraf: Nensi Kartrayt BBVA “Biliyin Sərhədləri” mükafatına layiq görüldü

Elm fəlsəfəsi və sübutlara əsaslanan siyasət sahəsində yarım əsrlik tədqiqatlarına görə filosof Nensi Kartrayt 2026-cı il üzrə BBVA Fondunun “Biliyin Üfüqləri” (Frontiers of Knowledge) mükafatına humanitar elmlər kateqoriyasında layiq görülüb. Mükafatın məbləği 400 min avrodur. Mükafat komitəsi Kartraytın fəlsəfə vasitəsilə elmi rasionallığın möhkəmləndirilməsinə və sübutlara əsaslanan dövlət siyasətinin formalaşmasına verdiyi töhfəni xüsusi qeyd edib. Komitənin...

Nəsibə Zeynalova: Səhnənin əbədi ulduzu
Yazı

Nəsibə Zeynalova: Səhnənin əbədi ulduzu

Hər bir böyük sənətkarın taleyinin kökündə sözün əsl mənasında dərin bir ruh, bütöv bir nəsil və zəngin bir miras dayanır. Azərbaycan professional teatrının banilərindən biri hesab edilən Cahangir Zeynalovun qızı kimi sənət dünyasına doğulan Nəsibə Zeynalovanın taleyi də bu baxımdan xüsusi simvolik məna daşıyırdı. Tacir olmasına baxmayaraq aktyorluq sənətini dərindən sevən və milli realist aktyor...

Hara çatdığını bilməyən dənizçi: Kolumb mirasının paradoksları
Yazı

Hara çatdığını bilməyən dənizçi: Kolumb mirasının paradoksları

Kristofor Kolumb haqqında, demək olar ki, hər kəs onun Amerikanı kəşf etdiyini bilir. Lakin bu sadə ifadənin arxasında elə bir ömür gizlənir ki, insan onu oxuduqca tək bir fərdin belə bir taleyi yaşamasının mümkünlüyünə şübhə etməyə başlayır. Bu müstəsna taleyin real bir həyat hekayəsi, yoxsa əfsanə ilə gerçəkliyin qovuşduğu bir möcüzə olması isə böyük sual...

“Güzgülər daşların ovuclarında suların yaddaşıdır”
Yazı

“Güzgülər daşların ovuclarında suların yaddaşıdır”

Paradiqma Cavid Fərzəlinin Aydan Abdullayevaya ithaf etdiyi şeirini təqdim edir. Sən bir mərcan daşısan. Sapsarı tənhalığa bürünürsən, Dəniz sənə bənzər bir sahil doğur Küçələrin gözlərində. Əllərin narıncı sabahlar böyüdür, Sənsə, balaca bir ay işığının içində yaşayırsan. Gümüşü gecənin boynundan asılırsan, Gözlərin uzaqların ipindən yapışır uşaq kimi. Gecənin qucağını yırğalayır yorğun qaranlıqlar. Divarların ürəyində həsrətin rəsmləri düzülür, Kölgənə...

Əfsanələr və gerçəklər: Tağıyev haqqında bilinməyənlər
Yazı

Əfsanələr və gerçəklər: Tağıyev haqqında bilinməyənlər

Azərbaycan tarixinin ən parlaq və təzadlı simalarından biri olan Hacı Zeynalabdin Tağıyevin həyatı, sadəcə bir milyonçunun bioqrafiyası deyil, bütöv bir millətin oyanış salnaməsidir. Gündəlik qazancını palçıq daşımaqla çıxaran sadə bir bənnanın imperiya miqyasında nüfuzlu bir sənayeçiyə çevrilməsi özlüyündə bir möcüzəyə bənzəyir. Onun adı və əməlləri hamıya məlum kimi görünsə də, tarixi sənədlərin dərinliklərində gizlənən, cəmiyyətlə...

Qızıl qanla yazılmış fəlsəfə və mübarizə: Jorj Politzer kimdir?
Yazı

Qızıl qanla yazılmış fəlsəfə və mübarizə: Jorj Politzer kimdir?

İyirminci əsrin intellektual tarixində bəzi mütəfəkkirlər sadəcə yaratdıqları nəzəriyyələrlə deyil, həm də müdafiə etdikləri prinsiplər uğrunda tərəddüd etmədən ölümlə üzləşməyi bacaran sarsılmaz xarakterləri ilə yadda qalırlar. Macar əsilli məşhur fransız filosofu, psixoloqu və inqilabçısı Jorj Politzer məhz belə nadir, əzəmətli və unudulmaz şəxsiyyətlərdən biri kimi tarix səhnəsində mühüm bir yer tutur. O, fəlsəfi təfəkkürlə ictimai...

Ət, qan və cəsarət: İncəsənətdə “ideal bədən” mifini yıxan rəssam
Yazı

Ət, qan və cəsarət: İncəsənətdə “ideal bədən” mifini yıxan rəssam

Müasir incəsənət tarixində insan bədənini, xüsusilə də qadın bədənini Cenni Savil qədər cəsarətli, çılpaq və bütün qüsurları ilə monumental şəkildə təsvir edən ikinci bir rəssam tapmaq olduqca çətindir. 1970-ci ildə Kembricdə anadan olan və “Gənc Britaniya Rəssamları” (YBA) hərəkatının ən önəmli fiqurlarından birinə çevrilən Savil, klassik gözəllik anlayışına meydan oxuyaraq, estetik paradiqmaları kökündən dəyişdirmişdir. Onun...