Müəllif: Paradiqma

Ana Səhifə Paradiqma
Filosofların həyatdakı rolu
Yazı

Filosofların həyatdakı rolu

Paradiqma Mərmərə universitetinin dosenti Ərdal Yılmazın “Filosofların həyatdakı rolu” yazısını təqdim edir. Bir çox insan hesab edir ki, filosoflar gündəlik həyatla birbaşa əlaqəsi olmayan, olsa belə, həyati əhəmiyyət daşımayan məsələlər üzərində düşünür və bu mövzular barədə fikirlər irəli sürürlər. Başqa sözlə, onların fikrincə, filosoflar olmasa da, həyat öz axarında davam edər. Çünki fəlsəfənin, yəni filosofların...

Sabit gündəlik rejim ağrıları və depressiya əlamətlərini azalda bilər – yeni araşdırma
Yazı

Sabit gündəlik rejim ağrıları və depressiya əlamətlərini azalda bilər – yeni araşdırma

Missuri Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni araşdırma göstərir ki, hər gün eyni saatlarda oyanmaq, yemək yemək, sosiallaşmaq və digər gündəlik fəaliyyətləri müəyyən bir rejim üzrə yerinə yetirmək həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığa müsbət təsir göstərə bilər. Araşdırmanın nəticələrinə görə, gündəlik həyatını daha nizamlı şəkildə quran şəxslər fiziki ağrı və depressiya simptomlarını daha az yaşadıqlarını...

Payıza bürünmüş gecələrdə ay işığının da əli-ayağı buz kəsər
Yazı

Payıza bürünmüş gecələrdə ay işığının da əli-ayağı buz kəsər

Paradiqma Cavid Fərzəlinin Günel Mehriyə ithaf etdiyi şeirini təqdim edir. Səhər qapısı bəyaz bir səs doğularsan, Saat əqrəblərinin gümüşü soyuğunda Alatoranın ovucları oyanar qurğuşun yuxusundan… Hər şey yerli-yerində, Stulun söykənəcəyində çiyinləri baharlı pencək, Masada həsrətlə dolu bardaq. Sənubər ağacının altında Navalçadan köhnə günəş düşər Məxmər kölgələrin üstünə… Günahkar küləklər dolanar boynuna, Taleyin yaxasında əllərin düymə-düymə...

2026-cı il Booker Mükafatının uzun siyahısı açıqlanıb
Yazı

2026-cı il Booker Mükafatının uzun siyahısı açıqlanıb

Dünyanın ən nüfuzlu ədəbiyyat mükafatlarından biri hesab olunan Booker Prize-ın 2026-cı il üzrə uzun siyahısı (longlist) açıqlanıb. İyulun 28-də elan olunan siyahıya builki yarışın ən güclü namizədləri hesab edilən 13 roman daxil edilib. Münsiflər heyəti builki seçimi janr və üslub baxımından cəsarətli, yenilikçi və fərqli əsərlərdən ibarət “Booker Dozen” kimi xarakterizə edib. Bu il uzun siyahıda daha əvvəl...

ABŞ rəssamlığının əfsanəsi Betye Saar vəfat edib
Yazı

ABŞ rəssamlığının əfsanəsi Betye Saar vəfat edib

ABŞ-da afroamerikalı incəsənətin ən mühüm simalarından biri hesab olunan rəssam Betye Saar 99 yaşında vəfat edib. O, doğum gününə cəmi bir neçə gün qalmış Los-Ancelesdə dünyasını dəyişib. Məlumatı ailəsi və uzun illər əməkdaşlıq etdiyi qalereya təsdiqləyib.  1926-cı ildə Kaliforniyada anadan olan Betye Saar XX əsrin ikinci yarısında formalaşan Black Arts Movement hərəkatının aparıcı nümayəndələrindən biri idi. O, “assemblaj”...

İspaniyada 850 min illik kannibalizmə dair yeni sübutlar aşkarlandı
Yazı

İspaniyada 850 min illik kannibalizmə dair yeni sübutlar aşkarlandı

Paradiqma xəbər verir ki, İspaniyanın Atapuerka bölgəsində yerləşən Gran Dolina mağarasında aparılan son arxeoloji qazıntılar qədim insanların həyatına dair mühüm faktları üzə çıxarıb. Tədqiqatçılar təxminən 850 min il əvvələ aid olan və Homo antecessor növünə mənsub 24 yeni insan fosili aşkar ediblər.  Araşdırmalar göstərir ki, tapılan sümüklərin üzərində daş alətlərlə kəsilmə, ətin sümükdən ayrılması və sümük iliyinin çıxarılması zamanı yaranan izlər...

Ağlamağa bəhanə ver – Zəhra Əkrəmin şeirləri
Yazı

Ağlamağa bəhanə ver – Zəhra Əkrəmin şeirləri

Paradiqma Zəhra Əkrəmin şeirlərini təqdim edir. Gəlməsəydin dünyama Günəş doğmazdı bəlkə, Yaradan həyatıma hədiyyə etdi səni. Bayram nəğməsi çalır dünyadakı hər ölkə, Dodağın qonduranda yanağıma busəni. Sən necə möcüzəsən! Heç cürə ağlım almır. Ağlım bircə an belə səndən uzaqda qalmır. Bu viranə həyatda sənsiz yaşamaq olmur. Nə olar, varlığından məhrum eyləmə məni. Röyana sarılıram, xəyalını...

Keçmişlə gələcəyin qovuşduğu yer – Zaman Piriyevin hekayəsi
Yazı

Keçmişlə gələcəyin qovuşduğu yer – Zaman Piriyevin hekayəsi

Paradiqma Zaman Piriyevin “A… U… O…” adlı hekayəsini təqdim edir. Professor Marr artıq bir aya yaxın idi Frankfurt Universitet xəstəxanasında müalicə olunurdu. Mən və Merlin hər həftənin şənbə günü onu yoxlamaq üçün yanına gəlirdik. O, həm bizim elmi rəhbərimiz, həm də anlamadığımız bir çox şeyləri soruşa biləcəyimiz müdrik bir insan idi. Şərq mistizmi, dinlər tarixi,...

Beynimizdəki qədim “Fokus Filtri” kəşf edildi
Yazı

Beynimizdəki qədim “Fokus Filtri” kəşf edildi

Paradiqma xəbər verir ki, Cons Hopkins Universiteti tədqiqatçıları beynimizin dərinliklərində yerləşən və diqqətimizi yayındıran amilləri süzgəcdən keçirərək bloklayan xüsusi bir neyron şəbəkəsi kəşf ediblər.  Nature Communications jurnalında dərc olunan bu elmi yenilik, Diqqət Əskikliyi və Hiperaktivlik Pozuntusu (ADHD) başda olmaqla, bir çox konsentrasiya probleminin müalicəsində yeni dövr başlada bilər. Tədqiqatlara görə, beynin gövdəsində yerləşən və onurğalıların hamısında...

Sistemin Zəfəri
Yazı

Sistemin Zəfəri

Futbol üzrə növbəti Dünya Kuboku həyəcanı arxada qaldı. Bu dəfəki mundial həm yaşatdığı sensasiyalar, həm də meydandan kənara daşan intriqaları ilə yaddaşlara həkk olundu. Bir yanda ümidləri doğrultmayan nəhənglər, digər yanda isə sadəcə öz işini görərək, səssizcə çempionluğa addımlayanlar var idi. Bütün ziddiyyətlərinə rəğmən, bu turnir müasir futbolun reallıqlarını bütün çılpaqlığı ilə ortaya qoydu. FİFA-nın...