Paradiqma Günel Mehrinin “Yadplanetli” hekayəsini təqdim edir. Dolunay idi. Günayın yuxusu yenə ərşə çəkilmişdi. Lampa işığında güzgüdəki əksinə baxırdı. Gah saçlarını qarışdırıb, gah gülümsəyib, gah ciddi dayanıb çilli sir-sifətinə, qısa, cod saçlarına, sarımtıl dişlərinə, donqar burnuna, göy damarlarla çevrələnmiş ifadəsiz gözlərinə, dümdüz, arıq bədəninə ilk dəfə görürmüş kimi bir də, bir də zilləndi. Əslində güzgüləri...
Ötən əsrin ortalarında analitik fəlsəfə əxlaq və siyasi nəzəriyyədən demək olar ki, uzaqlaşmışdı. Məntiq və dil fəlsəfəsi ön plana keçmiş, “ədalət nədir?” kimi suallar isə ən yaxşı halda empirik sosiologiyanın, ən pis halda isə boş ritorikanın mövzusuna çevrilmişdi. 1971-ci ildə Con Rolsun A Theory of Justice (“Ədalət nəzəriyyəsi”) əsərinin nəşri bu mənzərəni kökündən dəyişdi. Norman Danielsin ifadəsi...
Elm fəlsəfəsi və sübutlara əsaslanan siyasət sahəsində yarım əsrlik tədqiqatlarına görə filosof Nensi Kartrayt 2026-cı il üzrə BBVA Fondunun “Biliyin Üfüqləri” (Frontiers of Knowledge) mükafatına humanitar elmlər kateqoriyasında layiq görülüb. Mükafatın məbləği 400 min avrodur. Mükafat komitəsi Kartraytın fəlsəfə vasitəsilə elmi rasionallığın möhkəmləndirilməsinə və sübutlara əsaslanan dövlət siyasətinin formalaşmasına verdiyi töhfəni xüsusi qeyd edib. Komitənin...
Kristofor Kolumb haqqında, demək olar ki, hər kəs onun Amerikanı kəşf etdiyini bilir. Lakin bu sadə ifadənin arxasında elə bir ömür gizlənir ki, insan onu oxuduqca tək bir fərdin belə bir taleyi yaşamasının mümkünlüyünə şübhə etməyə başlayır. Bu müstəsna taleyin real bir həyat hekayəsi, yoxsa əfsanə ilə gerçəkliyin qovuşduğu bir möcüzə olması isə böyük sual...
Paradiqma İbrahim Azizin “Türkiyə – Xorvatiya” yazısını təqdim edir. İnsan yaddaşı qəribə bir mexanizmdir. Bəzən dünən baş verən hadisələri asanlıqla unutduğumuz halda, uşaqlıq illərimizin bəzi anları zehnimizdə ən xırda detallarına qədər, sanki bir rəssam tablosu kimi həkk olunur. 2008-ci ilin iyun ayı mənim üçün sadəcə təqvimin saralmış bir yarpağı deyil, həm də uşaq qəlbimin ən böyük...
Azərbaycan tarixinin ən parlaq və təzadlı simalarından biri olan Hacı Zeynalabdin Tağıyevin həyatı, sadəcə bir milyonçunun bioqrafiyası deyil, bütöv bir millətin oyanış salnaməsidir. Gündəlik qazancını palçıq daşımaqla çıxaran sadə bir bənnanın imperiya miqyasında nüfuzlu bir sənayeçiyə çevrilməsi özlüyündə bir möcüzəyə bənzəyir. Onun adı və əməlləri hamıya məlum kimi görünsə də, tarixi sənədlərin dərinliklərində gizlənən, cəmiyyətlə...
İyirminci əsrin intellektual tarixində bəzi mütəfəkkirlər sadəcə yaratdıqları nəzəriyyələrlə deyil, həm də müdafiə etdikləri prinsiplər uğrunda tərəddüd etmədən ölümlə üzləşməyi bacaran sarsılmaz xarakterləri ilə yadda qalırlar. Macar əsilli məşhur fransız filosofu, psixoloqu və inqilabçısı Jorj Politzer məhz belə nadir, əzəmətli və unudulmaz şəxsiyyətlərdən biri kimi tarix səhnəsində mühüm bir yer tutur. O, fəlsəfi təfəkkürlə ictimai...
Müasir incəsənət tarixində insan bədənini, xüsusilə də qadın bədənini Cenni Savil qədər cəsarətli, çılpaq və bütün qüsurları ilə monumental şəkildə təsvir edən ikinci bir rəssam tapmaq olduqca çətindir. 1970-ci ildə Kembricdə anadan olan və “Gənc Britaniya Rəssamları” (YBA) hərəkatının ən önəmli fiqurlarından birinə çevrilən Savil, klassik gözəllik anlayışına meydan oxuyaraq, estetik paradiqmaları kökündən dəyişdirmişdir. Onun...
Paradiqma Onur Yeşilyurtun “Robert Enke” adlı yazısını təqdim edir. Robert Enke 24 avqust 1977-ci ildə Şərqi Almaniyanın Yena şəhərində anadan olmuşdur. O, idmançı bir ailədə dünyaya göz açmışdı; atası fizioterapevt olmaqla yanaşı yüngül atletika ilə məşğul olur, anası isə həndbol oynayırdı. Belə bir mühitdə böyüyən Enke sakit, utancaq və mükəmməliyyətçi bir xarakterə sahib idi. Futbol...
Paradiqma İbrahim Azizin “Uşaq necə insan olur?” yazısını təqdim edir. Hər gün müxtəlif səbəblərdən – müharibə, xəstəlik, aclıq və ya digər faciələr – insanlar dünyadan köçür.Buna baxmayaraq, eyni şəkildə hər gün yüzlərlə, bəlkə də, minlərlə insan dünyaya gəlir. Bu qədər insana dünyada, yaxud dünyanın, həqiqətən, ehtiyacı varmı? Bir uşağı dünyaya gətirmək valideyn adını qazanmaq üçün...