Paradiqma İbrahim Azizin Koç universitetinin Fəlsəfə departamentinin assistent-professoru, filosof Damien Storey ilə müsahibəni təqdim edir. Oksford Universitetində həm oxumuş, həm də dərs demiş biri kimi və oranın atmosferini yaxından təcrübə etmiş bir filosof olaraq, bir insanın fəlsəfə ilə məşğul olması üçün hansı keyfiyyətləri zəruri hesab edirsiniz? Məsələn, kimsə dərin bir maraq hissinə, güclü məntiq qavrayışına, yoxsa tamamilə...
Bu gün Azərbaycan publisisti, pedaqoq, maarifçi-demokrat, təbiətşünas və darvinist alim, “Əkinçi” qəzetinin redaktoru və Azərbaycan milli mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabinin doğum günüdür. Paradiqma Günel Mehrinin “Onlar belə sevirdilər – Zərdabilər” adlı araşdırma yazısını təqdim edir. Epiqraf: Deyirlər, hər güclü kişinin arxasında ağıllı bir qadın dayanır. Mən isə deyirəm, hər güclü kişinin arxasında ona ilham verən bir xanım dayanır. Bu, onun həyat...
2024-cü ilin mart ayında ABŞ-ın tanınmış sosial psixoloqu Conatan Haydtın “Narahat Nəsil: Uşaqlığın Böyük Yenidən Qurulmasının Ruh Sağlamlığı Böhranına Necə Səbəb Olması” adlı kitabı nəşr olundu. Kitab ilk həftədən New York Times bestseller siyahısına daxil oldu, 2025-ci ilin aprel ayınadək 52 həftə ardıcıl olaraq siyahıda qaldı və beş dəfə birinci yerə yüksəldi. Opra Uinfri onu tövsiyə...
Paradiqma Günel Mehrinin “Yadplanetli” hekayəsini təqdim edir. Dolunay idi. Günayın yuxusu yenə ərşə çəkilmişdi. Lampa işığında güzgüdəki əksinə baxırdı. Gah saçlarını qarışdırıb, gah gülümsəyib, gah ciddi dayanıb çilli sir-sifətinə, qısa, cod saçlarına, sarımtıl dişlərinə, donqar burnuna, göy damarlarla çevrələnmiş ifadəsiz gözlərinə, dümdüz, arıq bədəninə ilk dəfə görürmüş kimi bir də, bir də zilləndi. Əslində güzgüləri...
Ötən əsrin ortalarında analitik fəlsəfə əxlaq və siyasi nəzəriyyədən demək olar ki, uzaqlaşmışdı. Məntiq və dil fəlsəfəsi ön plana keçmiş, “ədalət nədir?” kimi suallar isə ən yaxşı halda empirik sosiologiyanın, ən pis halda isə boş ritorikanın mövzusuna çevrilmişdi. 1971-ci ildə Con Rolsun A Theory of Justice (“Ədalət nəzəriyyəsi”) əsərinin nəşri bu mənzərəni kökündən dəyişdi. Norman Danielsin ifadəsi...
Elm fəlsəfəsi və sübutlara əsaslanan siyasət sahəsində yarım əsrlik tədqiqatlarına görə filosof Nensi Kartrayt 2026-cı il üzrə BBVA Fondunun “Biliyin Üfüqləri” (Frontiers of Knowledge) mükafatına humanitar elmlər kateqoriyasında layiq görülüb. Mükafatın məbləği 400 min avrodur. Mükafat komitəsi Kartraytın fəlsəfə vasitəsilə elmi rasionallığın möhkəmləndirilməsinə və sübutlara əsaslanan dövlət siyasətinin formalaşmasına verdiyi töhfəni xüsusi qeyd edib. Komitənin...
Kristofor Kolumb haqqında, demək olar ki, hər kəs onun Amerikanı kəşf etdiyini bilir. Lakin bu sadə ifadənin arxasında elə bir ömür gizlənir ki, insan onu oxuduqca tək bir fərdin belə bir taleyi yaşamasının mümkünlüyünə şübhə etməyə başlayır. Bu müstəsna taleyin real bir həyat hekayəsi, yoxsa əfsanə ilə gerçəkliyin qovuşduğu bir möcüzə olması isə böyük sual...
Paradiqma İbrahim Azizin “Türkiyə – Xorvatiya” yazısını təqdim edir. İnsan yaddaşı qəribə bir mexanizmdir. Bəzən dünən baş verən hadisələri asanlıqla unutduğumuz halda, uşaqlıq illərimizin bəzi anları zehnimizdə ən xırda detallarına qədər, sanki bir rəssam tablosu kimi həkk olunur. 2008-ci ilin iyun ayı mənim üçün sadəcə təqvimin saralmış bir yarpağı deyil, həm də uşaq qəlbimin ən böyük...
Azərbaycan tarixinin ən parlaq və təzadlı simalarından biri olan Hacı Zeynalabdin Tağıyevin həyatı, sadəcə bir milyonçunun bioqrafiyası deyil, bütöv bir millətin oyanış salnaməsidir. Gündəlik qazancını palçıq daşımaqla çıxaran sadə bir bənnanın imperiya miqyasında nüfuzlu bir sənayeçiyə çevrilməsi özlüyündə bir möcüzəyə bənzəyir. Onun adı və əməlləri hamıya məlum kimi görünsə də, tarixi sənədlərin dərinliklərində gizlənən, cəmiyyətlə...
İyirminci əsrin intellektual tarixində bəzi mütəfəkkirlər sadəcə yaratdıqları nəzəriyyələrlə deyil, həm də müdafiə etdikləri prinsiplər uğrunda tərəddüd etmədən ölümlə üzləşməyi bacaran sarsılmaz xarakterləri ilə yadda qalırlar. Macar əsilli məşhur fransız filosofu, psixoloqu və inqilabçısı Jorj Politzer məhz belə nadir, əzəmətli və unudulmaz şəxsiyyətlərdən biri kimi tarix səhnəsində mühüm bir yer tutur. O, fəlsəfi təfəkkürlə ictimai...