Kateqoriya: Fəlsəfə

Ana Səhifə Fəlsəfə
Əxlaqlı olan hər şey həqiqətənmi xeyirlidir? – Müsahibə (I hissə)
Yazı

Əxlaqlı olan hər şey həqiqətənmi xeyirlidir? – Müsahibə (I hissə)

Paradiqma.az İbrahim Azizin Anadolu Universitetinin professoru, filosof və müasir rəqqas Demet Kurtoğlu Taşdelen ilə müsahibəsini təqdim edir. Ənənəvi fəlsəfə, bir qayda olaraq, nəzəri çərçivə ilə məhdudlaşsa da, performativ fəlsəfə bu hüdudları aşaraq onu birbaşa fəaliyyətə və yaşantıya çevirir. Müasir dövrün mürəkkəb insanını dərk etmək təşəbbüsündə fəlsəfənin bu qədər praktik xarakter alması fərdin qarşısında hansı yeni...

Berggruen Mükafatı: Uğurumuz həqiqətən yalnız bizəmi məxsusdur?
Yazı

Berggruen Mükafatı: Uğurumuz həqiqətən yalnız bizəmi məxsusdur?

Paradiqma.az xəbər verir ki, görkəmli siyasi filosof Maykl Sendel nüfuzlu Berggruen mükafatını qəbul edərkən, müasir cəmiyyətlərdəki dərin qütbləşmənin səbəbi kimi meritokratiya (bacarığa əsaslanan sistem) anlayışının işçi sinfinin ləyaqətinə vurduğu zərbəni göstərib. 1996-cı ildə siyasi filosof Maykl Sendel “Demokratiyanın Narazılığı” (Democracy’s Discontent) adlı əsərində qloballaşmanın qeyri-müəyyənliyi aradan qaldıracağını, sərhədləri gücləndirəcəyini, “bizdən olanlar” və “kənar şəxslər” arasındakı fərqləri kəskinləşdirəcəyini...

Tale ilə barışmaq, yoxsa həmrəylik yaratmaq: İnsan amansız dünyada özünü necə təsdiqləyir?
Yazı

Tale ilə barışmaq, yoxsa həmrəylik yaratmaq: İnsan amansız dünyada özünü necə təsdiqləyir?

Paradiqma.az Elvira Baseviçin “Subyekt” adlı essesini təqdim edir. (Açar sözlər: Liberalizm; Qeyri-ideal nəzəriyyə; U.E.B. Düboyz) İnsanın “subyekt” (fəal başlanğıc) olması fikri nəyi ifadə edir? Filosoflar bu suala cavab tapmaq üçün tez-tez “praktiki subyektlik” anlayışından istifadə edirlər. Bu yanaşmaya görə, biz sadəcə instinktlərin, duyğuların və ya başqalarının bizə sırıdığı məqsədlərin arxasınca getmirik; əksinə, öz hərəkətlərimizin məqsədini...

Qədim Yunan filosofu Empedokla aid yeni yazılar aşkar edilmişdir
Yazı

Qədim Yunan filosofu Empedokla aid yeni yazılar aşkar edilmişdir

Eradan əvvəl V əsrdə yaşamış qədim yunan filosofu Empedoklun düşüncələri günümüzə, əsasən, özündən sonra gələn müəlliflərin şərhləri və dövrümüzədək qorunub saxlanmış bəzi fraqmentlər vasitəsilə gəlib çatsa da, bu yaxınlarda mütəfəkkirin bilavasitə öz qələminə məxsus yeni yazılar toplusu kəşf edilmişdir. Eyni zamanda, sözügedən xəbər mətnində bu yaxınlarda tapılmış və üzərində Empedokla aid olduğu ehtimal edilən misraların...

Sənətkarlar parazitdir, şairləri şəhərdən qovun… – Dahi, yoxsa diktator? 
Yazı

Sənətkarlar parazitdir, şairləri şəhərdən qovun… – Dahi, yoxsa diktator? 

Paradiqma.az İbrahim Azizin “Fəlsəfə gündəliyi” rubrikasında “Fəlsəfənin nəhəngi” yoxsa sənətin qənimi?” yazısını təqdim edir. Qərb fəlsəfəsindən danışanda hamının ağlına ilk o gəlir: Platon (Əflatun). O, sadəcə filosof deyil, təfəkkür tarixinin sütunudur.  Hətta ingilis filosofu Alfred Vaythed bütün Avropa fəlsəfəsini bir cümlə ilə belə yekunlaşdırıb: “Bütün fəlsəfə tarixi Platona yazılmış dipnotlardan ibarətdir”. Amma bu “nəhəng” haqqında...

Filosof Ömər Aygün: “Mükəmməliyyətçilik uğursuzluğa dözümsüzlüyün və tənbəlliyin ən hiyləgər maskasıdır” – Müsahibə
Yazı

Filosof Ömər Aygün: “Mükəmməliyyətçilik uğursuzluğa dözümsüzlüyün və tənbəlliyin ən hiyləgər maskasıdır” – Müsahibə

Paradiqma.az İbrahim Azizin Qalatasaray Universitetinin dosenti, fəlsəfə elmləri doktoru, filosof Ömər Aygünlə müsahibəsini təqdim edir. – Fəlsəfi təfəkkür sahəsinə yönəlməyinizdəki əsas sövqedici qüvvə nə idi – bu sizin üçün sırf intellektual maraq mahiyyəti daşıyırdı, yoxsa ekzistensial bir zərurət idi? – Zənnimcə, hər şeyin təməlində uşaqlığımda insanları xoşbəxt etmək, əyləndirmək, heyran etmək, ovsunlamaq meylim vardı (bu...

Ədalət, yoxsa ehtiyac duyulan “nəcib yalan”?: “Leo Strauss” qədim fəlsəfəni oxumaq sənətini bizə necə öyrədir?
Yazı

Ədalət, yoxsa ehtiyac duyulan “nəcib yalan”?: “Leo Strauss” qədim fəlsəfəni oxumaq sənətini bizə necə öyrədir?

Paradiqma.az İbrahim Azizin “Leo Straussun Platon dərsi haqqında” yazısını təqdim edir. Əlcəzair əsilli fransız filosof Jak Derridaya görə, bir filosofun mətninin bircə paraqrafını belə diqqətlə oxuyub dəyərləndirə bilmək, onun bioqrafiyasını oxumaqdan daha dəyərlidir. Bu yazıda sizlərə alman yəhudisi, amerikalı filosof, müəllim Leo Straussu (1899-1973) Platonun təməl əsərlərindən birinin şərhi ilə mümkün qədər tanıtmağa çalışacağam. “Dövlət”...

Cəmiyyətin mənəvi aşınması: Dəyərlərin lağlağıya qurban verilməsi
Yazı

Cəmiyyətin mənəvi aşınması: Dəyərlərin lağlağıya qurban verilməsi

Paradiqma.az İbrahim Azizin “Saxta mükəmməlliyyətçilik” yazısını təqdim edir. Son vaxtlar zehni məşğul edən və məni ciddi şəkildə narahat edən bir mövzunu sizlərlə də bölüşmək istəyirəm. Bilmirəm, bu dövrün tələbidir, yoxsa başqa bir səbəb var, amma insanlarımız heç bir məsələdə ortaq konsensusa gələ bilmirlər. Söhbət, təbii ki, intellektual müstəvidən gedir. Məlumatfuruşluğun tüğyan etdiyi indiki zəmanədə, hamının...

Xilasın mümkünsüzlüyü: Uçurumun sərhədində Las Veqas
Yazı

Xilasın mümkünsüzlüyü: Uçurumun sərhədində Las Veqas

Paradiqma.az “Əlvida, Las Veqas” filmi haqqında İbrahim Azizin “Uçurumun sərhədində Las Veqas” yazısını təqdim edir. Mayk Figgis adı Hollivudun parlaq pərdəsi arxasında gizlənən bir üsyan ruhunu xatırladır. O, formalaşdığı sistemi amansızca tənqid edən, lakin onun qaydaları ilə oynamaqdan çəkinməyən ziddiyyətli bir sənətkardır. Mütəxəssislər onu, nəticəsindən asılı olmayaraq, hər zaman kino sənətində yeni ifadə vasitələri axtaran və mövcud...