Paradiqma texnologiya və fəlsəfənin sərhədlərini yenidən müəyyən edən yazını təqdim edir. Uzun əsrlər boyu “fəlsəfə” sözü ağlımızda rəflərdə saralmış qaim kitabları, qədim Yunanıstanın aqoralarında gəzişən xəyalpərəst mütəfəkkirləri və ya tənha otağında varoluşun mənasını axtaran qoca alimləri canlandırırdı. İllər uzunu bizə elə gəlirdi ki, fəlsəfə həyatın sərt və dinamik axarından uzaq, sadəcə elit zümrəyə məxsus quru bir nəzəriyyədir....
Paradiqma.az İbrahim Azizin Anadolu Universitetinin professoru, filosof və müasir rəqqas Demet Kurtoğlu Taşdelen ilə müsahibəsini təqdim edir. Klassik tərifləri bir kənara qoysaq, fəlsəfə sizin üçün nə deməkdir? Hər kəs həyata və fəlsəfəyə öz pəncərəsindən baxır; bu baxımdan, öz həyatınızda fəlsəfənin yerini və vacibliyini ən yaxşı izah edən əsas amil nədir? Fəlsəfə mənə həyatla münasibətlərimi dönə-dönə yenidən...
Paradiqma.az İbrahim Azizin “Ölüm həkimi” adlı yazısını təqdim edir. Həyatımızın ən kövrək, özümüzü ən çarəsiz hiss etdiyimiz anlarında biz, əksər hallarda, ağxalatlı xilaskarlara sığınırıq. Onlara sadəcə bədənimizi deyil, həm də varlığımızı və gələcəyimizi etibar edirik. Bəs bu qeyd-şərtsiz, mütləq etibar, əslində, bizim ən böyük korluğumuzdursa? Haqqında bəhs edəcəyim bu xarizmatik ağsaqqal dünya tarixinə “Ölüm həkimi”...
Paradiqma.az İbrahim Azizin Anadolu Universitetinin professoru, filosof və müasir rəqqas Demet Kurtoğlu Taşdelen ilə müsahibəsini təqdim edir. Ənənəvi fəlsəfə, bir qayda olaraq, nəzəri çərçivə ilə məhdudlaşsa da, performativ fəlsəfə bu hüdudları aşaraq onu birbaşa fəaliyyətə və yaşantıya çevirir. Müasir dövrün mürəkkəb insanını dərk etmək təşəbbüsündə fəlsəfənin bu qədər praktik xarakter alması fərdin qarşısında hansı yeni...
Paradiqma.az xəbər verir ki, görkəmli siyasi filosof Maykl Sendel nüfuzlu Berggruen mükafatını qəbul edərkən, müasir cəmiyyətlərdəki dərin qütbləşmənin səbəbi kimi meritokratiya (bacarığa əsaslanan sistem) anlayışının işçi sinfinin ləyaqətinə vurduğu zərbəni göstərib. 1996-cı ildə siyasi filosof Maykl Sendel “Demokratiyanın Narazılığı” (Democracy’s Discontent) adlı əsərində qloballaşmanın qeyri-müəyyənliyi aradan qaldıracağını, sərhədləri gücləndirəcəyini, “bizdən olanlar” və “kənar şəxslər” arasındakı fərqləri kəskinləşdirəcəyini...
Paradiqma.az Elvira Baseviçin “Subyekt” adlı essesini təqdim edir. (Açar sözlər: Liberalizm; Qeyri-ideal nəzəriyyə; U.E.B. Düboyz) İnsanın “subyekt” (fəal başlanğıc) olması fikri nəyi ifadə edir? Filosoflar bu suala cavab tapmaq üçün tez-tez “praktiki subyektlik” anlayışından istifadə edirlər. Bu yanaşmaya görə, biz sadəcə instinktlərin, duyğuların və ya başqalarının bizə sırıdığı məqsədlərin arxasınca getmirik; əksinə, öz hərəkətlərimizin məqsədini...
Eradan əvvəl V əsrdə yaşamış qədim yunan filosofu Empedoklun düşüncələri günümüzə, əsasən, özündən sonra gələn müəlliflərin şərhləri və dövrümüzədək qorunub saxlanmış bəzi fraqmentlər vasitəsilə gəlib çatsa da, bu yaxınlarda mütəfəkkirin bilavasitə öz qələminə məxsus yeni yazılar toplusu kəşf edilmişdir. Eyni zamanda, sözügedən xəbər mətnində bu yaxınlarda tapılmış və üzərində Empedokla aid olduğu ehtimal edilən misraların...
Paradiqma.az İbrahim Azizin “Fəlsəfə gündəliyi” rubrikasında “Fəlsəfənin nəhəngi” yoxsa sənətin qənimi?” yazısını təqdim edir. Qərb fəlsəfəsindən danışanda hamının ağlına ilk o gəlir: Platon (Əflatun). O, sadəcə filosof deyil, təfəkkür tarixinin sütunudur. Hətta ingilis filosofu Alfred Vaythed bütün Avropa fəlsəfəsini bir cümlə ilə belə yekunlaşdırıb: “Bütün fəlsəfə tarixi Platona yazılmış dipnotlardan ibarətdir”. Amma bu “nəhəng” haqqında...
Paradiqma.az İbrahim Azizin Qalatasaray Universitetinin dosenti, fəlsəfə elmləri doktoru, filosof Ömər Aygünlə müsahibəsini təqdim edir. – Fəlsəfi təfəkkür sahəsinə yönəlməyinizdəki əsas sövqedici qüvvə nə idi – bu sizin üçün sırf intellektual maraq mahiyyəti daşıyırdı, yoxsa ekzistensial bir zərurət idi? – Zənnimcə, hər şeyin təməlində uşaqlığımda insanları xoşbəxt etmək, əyləndirmək, heyran etmək, ovsunlamaq meylim vardı (bu...
Paradiqma.az İbrahim Azizin “Leo Straussun Platon dərsi haqqında” yazısını təqdim edir. Əlcəzair əsilli fransız filosof Jak Derridaya görə, bir filosofun mətninin bircə paraqrafını belə diqqətlə oxuyub dəyərləndirə bilmək, onun bioqrafiyasını oxumaqdan daha dəyərlidir. Bu yazıda sizlərə alman yəhudisi, amerikalı filosof, müəllim Leo Straussu (1899-1973) Platonun təməl əsərlərindən birinin şərhi ilə mümkün qədər tanıtmağa çalışacağam. “Dövlət”...