ABŞ-da afroamerikalı incəsənətin ən mühüm simalarından biri hesab olunan rəssam Betye Saar 99 yaşında vəfat edib. O, doğum gününə cəmi bir neçə gün qalmış Los-Ancelesdə dünyasını dəyişib. Məlumatı ailəsi və uzun illər əməkdaşlıq etdiyi qalereya təsdiqləyib.
1926-cı ildə Kaliforniyada anadan olan Betye Saar XX əsrin ikinci yarısında formalaşan Black Arts Movement hərəkatının aparıcı nümayəndələrindən biri idi. O, “assemblaj” adlanan incəsənət texnikası ilə – gündəlik istifadə əşyalarını, köhnə oyuncaqları, taxta çərçivələri və müxtəlif tapıntıları bir araya gətirərək – irqçilik, tarixi yaddaş, qadın kimliyi və afroamerikalıların mədəni irsi haqqında güclü vizual əsərlər yaradırdı.
Saarın ən məşhur əsəri hesab olunan “The Liberation of Aunt Jemima” (“Xala Jemimanın Azadlığı”, 1972) ABŞ-da qaradərili qadınlara dair alçaldıcı stereotipləri tənqid edən və onları müqavimət rəmzinə çevirən ən təsirli müasir sənət nümunələrindən biri sayılır. Bu əsər sonradan həm Qara İncəsənət Hərəkatının, həm də feminist incəsənətin simvolik işlərindən birinə çevrilib.
Əslində dizayn təhsili alan Saar peşəkar rəssamlıq fəaliyyətinə 35 yaşından sonra başlayıb. Onun əsərləri zamanla Museum of Modern Art, Los Angeles County Museum of Art və digər nüfuzlu muzeylərin kolleksiyalarına daxil edilib. 2026-cı ildə isə o, ABŞ İncəsənət və Ədəbiyyat Akademiyasının üzvü seçilmişdi.
Betye Saar təkcə yaratdığı əsərlərlə deyil, həm də afroamerikalı rəssamların yeni nəslinə göstərdiyi təsirlə müasir Amerika incəsənətinin ən nüfuzlu simalarından biri kimi qəbul olunurdu. Onun yaradıcılığı irqçilik, tarix, mənəviyyat və kollektiv yaddaş mövzularını bir araya gətirərək çağdaş incəsənətin inkişafına mühüm töhfə verib.
