İngilis sənətkar və tədqiqatçı Paul Sermon tərəfindən 1992-ci ildə yaradılmış “Telematic Dreaming”, rəqəmsal sənət və tele-mövcudluq (telepresence) sahəsində inqilabi dönüş nöqtələrindən biri hesab edilir. Bu əsər sadəcə texnoloji bir təcrübə deyil, eyni zamanda insan psixologiyasını və rəqəmsal dövrdə fiziki məsafələrin necə qət edildiyini araşdıran dərin bir vizual essedir.
İnstalyasiyanın quruluşu və işləmə prinsipi ilk baxışda olduqca sadə görünür. Fərqli məkanlarda yerləşən iki ədəd çarpayı bu sənət əsərinin əsasını təşkil edir. Həmin çarpayıların üzərində xüsusi kameralar və proyektorlar quraşdırılır. Birinci məkanda çarpayıya uzanan izləyicinin görüntüsü real vaxt rejimində video əlaqə xətləri vasitəsilə ikinci məkandakı çarpayının üzərinə proyeksiya olunur. Nəticədə, coğrafi olaraq tamamilə fərqli yerlərdə olan iki yad insan vizual müstəvidə eyni yatağı paylaşır və bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqəyə girir.
“Telematic Dreaming” izləyicilərə texnologiyanın vasitəçiliyi ilə yaranan intimliyi və virtual toxunuş hissini birbaşa təcrübədən keçirmək imkanı yaradır. Əsər yataq kimi olduqca şəxsi və qapalı bir məkanı ictimai interaktivlik zonasına çevirir. İştirakçılar ekrandakı rəqəmsal əkizləri vasitəsilə bir-birlərinə toxunmağa, qucaqlaşmağa və ya sadəcə yan-yana uzanaraq reaksiya verməyə çalışırlar. Baxmayaraq ki, ortada heç bir fiziki təmas yoxdur, iştirakçıların beyni və hissləri yaranan bu virtual yaxınlığı olduqca real qəbul edir.
Bu gün videozənglər, ekran paylaşımı və virtual reallıq tətbiqləri həyatımızın ayrılmaz bir parçasına çevrilsə də, Paul Sermon hələ on illərlə əvvəl bu konseptin fəlsəfi və psixoloji dərinliklərini kəşf etmişdi. “Telematic Dreaming” fiziki bədənimizlə rəqəmsal mövcudluğumuz arasındakı incə sərhədi sorğulayan, eyni zamanda müasir rəqəmsal ünsiyyət mədəniyyətimizin ilkin formalarından birini təmsil edən unikal bir sənət nümunəsi kimi tarixə düşür.
