İnsanlar xəbərlərdən niyə qaçır?

İnsanlar xəbərlərdən niyə qaçır?

Mayın 26-da inkişaf psixologiyası və neyrobiologiya üzrə mütəxəssislər tərəfindən ictimaiyyətə təqdim edilən yeni elmi hesabat qlobal informasiya məkanında olduqca maraqlı bir mənzərəni üzə çıxarıb. Tədqiqatçılar “Reuters” İnstitutunun qlobal rəqəmsal xəbər hesabatına və “Nature Human Behaviour” jurnalının elmi məlumatlarına əsaslanaraq bildirirlər ki, qlobal səviyyədə insanların düz 40 faizi şüurlu şəkildə xəbər oxumaqdan imtina edir. İlk baxışdan bu göstərici cəmiyyətdə dünyəvi proseslərə qarşı yaranmış laqeydlik kimi qəbul edilə bilər. Lakin mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu qlobal tendensiya ictimai biganəlik və ya sadəcə tənbəllik deyil, əksinə, birbaşa insan beyninin təbii qorunma mexanizmindən qaynaqlanır.

İnsan davranışının dərinliklərinə endikdə bu prosesin köklərinin ibtidai dövrlərə qədər uzandığı məlum olur. Təkamül prosesinə əsasən, insan beyni həyatda qala bilmək və potensial təhlükələri dərhal aşkar etmək üçün həmişə mənfi məlumatlara daha çox diqqət yetirməyə proqramlaşıb. Qədim əcdadlarımız üçün ətraf mühitdəki hər hansı bir təhlükə siqnalını dərhal qavramaq sağ qalmağın ən vacib şərti hesab edilirdi. Məhz bu səbəbdən insan zehni fəlakət, böhran və təhlükə xəbərlərini müsbət məlumatlara nisbətən çox daha böyük bir həssaslıqla qəbul edir.

Müasir rəqəmsal dövrdə isə bu qədim bioloji alqoritm əvvəlki kimi səmərəli işləyə bilmir. Əsrlər boyu insanı fiziki təhlükələrdən qoruyan bu sistem qlobal xəbər şəbəkələrinin kəsilməz təzyiqi altında öz funksiyasını itirməyə başlayır. (Ancaq müasir dövrün fasiləsiz mənfi xəbər axını qarşısında bu qədim mexanizm həddindən artıq yüklənir və nəticə etibarilə insanda dərin bir tükənmişlik hissi yaradır). Psixoloqlar hesab edirlər ki, insanların xəbərlərdən kütləvi şəkildə uzaqlaşması əslində psixoloji sağlamlığı qorumaq üçün atılmış instinktiv bir addımdır. Daimi stress və mənfi emosiyalarla yüklənmiş bir zehin öz fəaliyyətini bərpa etmək üçün informasiya mənbələrindən tamamilə təcrid olunmağı ən uyğun çıxış yolu olaraq seçir.

Paradiqma

Paradiqma