Paradiqma.az dərin kosmos tədqiqatlarında yeni dövrün başlanğıcını müjdələyən və mövcud spekulyasiyalara elmi faktlarla cavab verən bu ətraflı materialı təqdim edir.
Bəşəriyyət əlli dörd illik fasilədən sonra yenidən dərin kosmos tədqiqatlarına qədəm qoyur. İnsanlar sonuncu dəfə min doqquz yüz yetmiş ikinci ildə həyata keçirilmiş “Apollo 17” missiyası çərçivəsində Ayın səthinə ayaq basmışdılar. Bu gün, yəni bir aprel iki min iyirmi altıncı il tarixində “ABŞ Milli Aeronavtika və Kosmos İdarəsi” (“NASA”) tərəfindən idarə olunan “Artemis II” missiyası vasitəsilə dörd astronavt Ayın ətrafında tarixi səyahətə yola düşür.
Astronavtlar Florida ştatında yerləşən “Kennedy Space Center” mərkəzindən “Space Launch System” (“SLS”) raketi vasitəsilə fəzaya buraxılacaq “Orion” kosmik gəmisində uçuş edəcəklər. Onlar Ayın səthinə eniş etməyəcək, sadəcə olaraq peykin arxasına keçərək təxminən yeddi min altı yüz kilometr məsafədən fırlanacaqlar. Bu qrupun hərəkəti “sərbəst qayıdış trayektoriyası” boyu tənzimlənəcək və təxminən on günlük səyahətdən sonra Yerə geri dönəcəklər. (Kosmik gəmi uçuşun sonunda saatda təxminən qırx min kilometr sürətlə Yer atmosferinə daxil olaraq “Sakit okean” sularına eniş edəcəkdir).
Bu tarixi missiyanın heyətinə dörd peşəkar astronavt daxildir. Missiyanın komandiri vəzifəsinə “Rid Vayzman” (“Reid Wiseman”), pilot vəzifəsinə isə “Viktor Qlover” (“Victor Glover”) təyin edilmişdir. (Qeyd etmək lazımdır ki, o, Ay orbitinə gedən ilk qaradərili insan kimi tarixə düşəcəkdir). Missiyanın mütəxəssislərindən biri olan “Kristina Kox” (“Christina Koch”) Ay orbitinə səyahət edən ilk qadın olacaqdır. “Kanada Kosmik Agentliyi”ni (“CSA”) təmsil edən digər mütəxəssis “Ceremi Hansen” (“Jeremy Hansen”) isə aşağı Yer orbitindən kənara çıxan ilk qeyri-Amerika vətəndaşı ünvanını qazanacaqdır.
Bütün bu elmi və texnoloji nailiyyətlərə baxmayaraq, bəzi kütlələr arasında bu uçuşların yalan olduğunu iddia edən müxtəlif spekulyasiyalar mövcuddur. Bir çox sui-qəsd nəzəriyyəçiləri bu missiyanın sadəcə kompüter qrafikası vasitəsilə yaradıldığını və astronavtların əslində xüsusi kosmik studiyalarda çəkildiyini iddia edirlər. Bəzi skeptiklər isə “Van Allen” radiasiya qurşaqlarının keçilməz olduğunu bildirərək, insanın aşağı Yer orbitindən kənara çıxmasının fiziki cəhətdən mümkünsüz olduğunu səsləndirirlər.
Lakin bütün bu əsassız fərziyyələr həm “NASA”, həm də müstəqil elm icmaları tərəfindən çoxsaylı vizual sübutlar, kosmik radiasiyaya davamlı materialların ixtirası və birbaşa canlı yayımlar vasitəsilə dəfələrlə təkzib edilmişdir. (Elmi sübutların bolluğuna baxmayaraq, insan psixologiyasının naməlum olana qarşı şübhəci yanaşması səbəbindən bu cür spekulyasiyalar hələ də davam etməkdədir).
